چکیده
زنجیره تأمین تولید جهانی در حال تجربه یک تحول دیجیتال (DT) است که تحت تأثیر تکنولوژی های دیجیتال مختلف قرار دارد. هم در محیط های پایدار و هم در محیط های آشفته، تحول دیجیتال (DT) با افزایش چابکی زنجیره تأمین، به تضمین عملکرد زنجیره تأمین کمک می کند. با اینکه تعداد تحقیقات مربوط به استفاده از تکنولوژی های دیجیتالی و تأثیرات آنها بر زنجیره های تأمین روز به روز در حال افزایش است اما یک دیدگاه نظری گسترده برای ترکیب عملکردها، اثرات و مزایای مختلف آنها وجود ندارد. ما به منظور پر کردن این شکاف، مفهوم اثر شبکه ای داده برای زمینه زنجیره تأمین را اتخاذ کردیم و پیشنهاد کردیم که تحول دیجیتال (DT) از طریق بهبود قابلیت ارتجاع زنجیره تأمین (SCRes) و استواری زنجیره تأمین (SCRob)، سبب بهبود عملکرد زنجیره تأمین می گردد. ما برای اعتبارسنجی فرضیات خود یک بررسی بزرگ مقیاس را بر روی فرآیند جمع آوری داده انجام دادیم و مدلسازی معادلات ساختاری-حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) را برای تحلیل داده اجرا نمودیم. نتایج مطالعه حاضر تأثیر مثبت تحول دیجیتال (DT) بر روی عملکرد زنجیره تأمین و نقش های واسطه SCRob و SCRes را تأیید کرد. مطالعه ما به بحث ناتمام تحول دیجیتال (DT) در زمینه زنجیره تأمین کمک می کند و یک دیدگاه نظری جدید را برای اثرات شبکه ای داده های زنجیره تأمین معرفی می کند.
پیشینه نظری
تحول دیجیتال (DT) داده محور در زمینه زنجیره تأمین
تحول دیجیتال (DT) که در صنعت 4.0 معرفی شده است به صورت فرآیندی تعریف می شود که هدف آن بهبود شرایط یک نهاد از طریق تحریک تغییرات معنادار در خصوصیات آن است که این کار از طریق ترکیب کردن اطلاعات، رایانش، ارتباطات و تکنولوژی های ارتباطی انجام می شود (ویال 2019، ص 121). تحول دیجیتال (DT) اولین بار به عنوان یک تلاش سازمانی برای بهبود عملکرد کسب و کار یا خلق مدل های کسب و کار جدید با بهره گیری از تکنولوژی های دیجیتال، معرفی شد (فیتزجرالد و همکارانش 2013، ص 2). خصوصاً همان طور که فلیشیانو کسترو و همکارانش (2003) توضیح داده اند تحول دیجیتال (DT) می تواند روشهای انقلانی برای تولید یا ترویج پیشنهادات جدید را ممکن سازد. با دارا بودن قابلیت ها و استراتژی های پشتیبان، سازمان های دارای تحول دیجیتال احتمالاً قادر به شکل دهی مجدد ساختار سازمانی و نحوه تعامل خود با ذینفعان خواهند بود که این نشان دهنده اهمیت تحول دیجیتال (DT) برای مدیریت زنجیره تأمین است. لازم به ذکر است که جامعه پژوهشی مدیریت زنجیره تأمین روز به روز استفاده بیشتری از تحول دیجیتال (DT) می کند و حیطه آنرا به شکل فعالی گسترش می دهد. یک زنجیره تأمین با تحول دیجیتال به صورت یک پلتفرم مشتری-محور دیده می شود که اعضای آن به شکل فعالی اطلاعات را مبادله می کنند و این کار بر اساس ابزارهای دیجیتالی برای ارائه مشترک ارزش کاربران انجام می شود (نگو و همکارانش 2023). بنابراین زنجیره های تأمینی که با موفقیت متحول شده اند مؤثرتر و کارآمدتر خواهند بود و این به علت تصمیم گیری داده محور به موقع آنها است با این حال این فرآیند تحول را نمی توانیم کاملاً بدیهی فرض کنیم و این کار نیازمند همکاری نزدیک و مداوم در بین سازمان های عضو زنجیره تأمین است که بر اساس انعطاف پذیری سازمانی بالا، شایستگی های دیجیتالی قوی، و سطح یکسانی از انگیزش و هشیاری دیجیتالی ایجاد می گردد (نگو و همکارانش (2023).
تاکنون تحقیقات جدید درباره تحول دیجیتال (DT) در زمینه زنجیره تأمین توانسته اند بینش های ارزشمندی را ایجاد کنند. بعنوان مثال وانگ و همکارانش (2004) تحول دیجیتال زنجیره تأمین غذا را متشکل از فاز آغاز (تعریف اهداف و اصول DT) و فاز اجرای تکنولوژی می دانند. هارتلی و ساوایا (2019) توضیح می دهند که تکنولوژی ها چطور می توانند فرآیند کسب و کار یک شرکت را دیجیتالی کنند. با اینکه یافته ها و کانون های مختلف هنوز غیرقطعی هستند اما ظاهراً محققان درباره نقش های ضروری اتخاذ تکنولوژی در تحریک تحول دیجیتال (DT) و بهبود جنبه های مختلف از عملکرد سازمانی، اتفاق نظر دارند (لانگ و همکارانش 2023، وانگ و همکارانش 2024، یوان و همکارانش 2024).