خلاصه
در زمینهی عصر «اینترنت پلاس»، بررسی این موضوع که آیا پایگاههای دیجیتالی میتوانند مزیت رقابتی واحدهای اقتصادی و سازوکارهای داخلی این رابطهی بالقوه را افزایش دهند یا خیر، از اهمیت زیادی برخوردار است. براساس نظریهی قابلیتهای پویا، این مطالعه، تاثیر قابلیتهای پایگاه دیجیتالی را بر مزیت رقابتی واحد اقتصادی و همچنین اثر میانجیگری کیفیت نوآوری محیطی و بیثباتی محیطی را بررسی میکند. ما 242 واحد اقتصادی چینی را به عنوان نمونه انتخاب کردیم و این مدل را با استفاده از روشهای رگرسیون چندگانه، امتحان کردیم. نتایج نشان میدهد که قابلیت پایگاه دیجیتالی، تاثیر مثبت قابل توجهی بر مزیت رقابتی واحد تجاری دارد، و کیفیت نوآوری محیطی، تا حدی نقش میانجیگری بین قابلیت پایگاه دیجیتالی و مزیت رقابتی واحد اقتصادی بازی میکند، و تاثیر قابلیت پایگاه دیجیتالی بر کیفیت نوآوری محیطی، به صورت منفیای با بیثباتی محیطی تعدیل میشود. این تحقیق سازوکارهای تعامل بین قابلیت پایگاه دیجیتالی و مزیت رقابتی را نشان میدهد، که میتواند به واحد اقتصادی برای ساختن پایگاههای دیجیتالی کمک کند و کیفیت نوآوری محیطی و مزیت رقابتیشان را بهبود بخشد.
سابقهی نظری و فرضیهها
نحوهی به دست آوردن و حفظ کردن مزیتهای رقابتی یک موضوع مهم و اساسی در حوزهی مدیریت راهبردی است (بارنات و مک کندیک 2004، نیوبرت 2008، وانگ و گائو 2021، نایاک و همکارانش 2022). تحقیقات پیشین بر چشماندازی مبتنی بر منابع تمرکز داشته اند، و تاکید میکند که منابع باارزش، کمیاب، تغییرناپذیر و غیرقابل تعویض منشاءهایی برای مزیت رقابتی هستند (بارنی 1991، نیوبرت 2008). به هر حال، متخصصان به تدریج دریافتند که داشتن این منابع خاص برای حفظ مزیت رقابتی در محیط تجاری ناخوشایند کنونی که دائماً در حال تغییر است، کافی نیست، و حتی واحدهای اقتصادی با منابع مشابه، تفاوتهایی را در رفتار نشان میدهند (آیزنهارت و مارتین 2000، وانگ 2014).در این زمینه، نظریهی قابلیت پویا را تیس و همکارانش در سال 1997 به عنوان ضمیمهی نظریهی مبتنی بر منابع، مطرح کردهاند و به تدریج به یک دورنمای نظری داخلی برای متخصصان تبدیل شده است که نحوهی حفظ مزیتهای رقابتی و دستیابی به عملکردی عالی در محیط متلاطم کنونی را توضیح میدهد (هلفات و رابیچک 2018، سوزا زومر و همکارانش 2020).
تسریع در از سرگیری اصول فنی، تحول دیجیتالی و افزایش فشار نظارتی بر توسعهی پایدار، واحدهای اقتصادی را مجبور میکند تا هر چه بیشتر با محیطهای خارجی غیر قابل اطمینان و پرآشوب روبرو شوند (وانگ و همکارانش 2023). در این زمینه، بهینهسازی دائمی در تخصیص منابع، به یک سابقهی اصلی برای واحد اقتصادی برای بدست آوردن مزیت رقابتی تبدیل شده است (تیبریوس و همکارانش 2021). قابلیتهای پویا، توانایی واحد اقتصادی برای درک فرصتها و تهدیدها، به چنگ آوردن سابقه و پیکربندی مجدد هر دو منابع ملموس و ناملموس در داخل و بیرون واحد اقتصادی را توصیف میکند (تیس 2007). با سرعت گرفتن رشد و توسعه و عمومی شدن فناوری دیجیتال، متخصصان قابلیتهای پویای واحد اقتصادی را گسترش دادند و رابطهی چنین قابلتهایی را با نتایج رفتاری واحد اقتصادی مطالعه کردند (سرور و همکارانش 2023، وانگ و همکارانش 2023). قابلیتهای پویای دیجیتال، به واحدهای اقتصادی کمک میکند تا تغییرات مداوم تقاضاهای بازار و توسعههای اخیر در اجرای تخصصی چندبارهی یک فرایند برای رسیدن به نتیجه یا خروجی را درک کنند، دائماً منابع را برای رسیدن به تخصیص راهبردی بهینه تعدیل کنند و قابلیتهای خودشان را برای بدست آوردن جریانی مداوم از فرصتهای ممکن راهاندازی کنند (تیس 2018). این امر، میتواند برای آنها مزیت رقابتی قابل اطمینانی را فراهم آورد که به راحتی در این محیط دیجیتالی پویای پرشتاب و نامشخص، از بین نمیرود (چن و همکارانش 2022).
