چکیده
در این پژوهش، از نظریۀ «اقتصاد هزینۀ مبادله» برای توضیح آمادگیِ کسب و کارهای کوچک و متوسط و متوسط (SMEs) برای پذیرش هوش مصنوعی ، نوآوری مقتصدانه، و نوآوری مدل کسب و کار به منظور دستیابی به اهداف بین المللی سازیِ استفاده شد. به منظور تعیین آمادگی SME ها برای استفاده از هوش مصنوعی، پرسشنامه ای با استفاده از نمونه برداریِ کلاستر (خوشه ای) توزیع شد. نتایج، با استفاده از نرم افزار Smart PLS 4.1 تحلیل شدند. این مطالعه، نقش میانجیِ نوآوریِ مدل کسب و کار (تجاری) و نقش تعدیل کنندۀ هوش مصنوعی را به ترتیب، در ارتقاء نوآوری مدل تجاری و بین المللی سازیِ SME ها نشان داد. در نهایت، نویسندگان، «تحلیل شرایط ضروری» را برای شناسایی شرایط لازم برای بین المللی سازی SME انجام دادند. این پژوهش کاربردهایی مناسب منطقه فعالیتِ سهام داران و ذینفعان کشورهای تولید کنندۀ نفت دارد.
بررسی منابع و زیرساخت های نظری
اقتصادِ هزینۀ مبادله (TCE)، نظریه ای است که هزینه های مربوط به تبادل بین المللی کالا و خدمات را بررسی می کند (Williamson, 1979). TCE بر به حداقل رسانیِ هزینه های ذکرشدۀ مبادله با استفاده از انواع استراژی های SME (از جمله فن آوری، نوآوریِ مقرون به صرفه، و نوآوری در ارزش پیشنهادیِ مدل کسب وکارشان) تمرکز دارد (Akter et al., 2022). به طور کلی، TCE برای بررسی ارتباط بین نوآوریِ مقتصدانه، نوآوریِ مدل کسب و کار، بین المللی سازیِ SME، و استفاده از AI، به منظور آماده شدن SME برای توسعۀ جهانی، مناسب است. اوّلین و مهم ترین نکته است که در TCE، اولویّت با کاهش هزینه های مربوط به تراکنش های (مبادلات) مالی است، که در راستای استراتژیِ نوآوریِ مقتصدانه (FI) در SME ها است (Singh et al., 2022). هدف ویژۀ FI، رفع مشکلات مربوط به هزینۀ تراکنش، از طریق کاهش هزینه- های تولید و اجرا و در نتیجه، افزایش رقابت پذیری است (Dost et al., 2019; Dost and Umrani, 2024; Williamson, 1979). دوّم اینکه، نوآوریِ مدل کسب و کار (BMI) با تبدیلِ این موفقیّت های مقرون به صرفه به استراتژی های تجاریِ آسان برای جهانی شدنِ SMEها، به عنوان یک عامل واسطه عمل می کند (Lew et al., 2023a; Schneckenberg et al., 2022). سوّم اینکه، استفاده از AI می تواند از طریق فرایند اتوماسیون، بهبود تصمیم گیری، و بهبود واکنشِ بازار، بطور بالقوّه سبب پیشرفت فنّی و در نتیجه کاهش هزینه های تراکنش شود ((Sjodin et al., 2021; Saleem et al., 2023; Akter et al., 2022; Schneck-enberg et al., 2022).
ایجاد چهارچوب
نوآوریِ مقتصدانه و بین المللی سازیِ SME
نظریۀ اقتصادِ هزینۀ مبادله (TCE)، چهارچوب مفهومیِ مفیدی برای درک راه هایی فراهم می کند که از طریق آنها نوآوری می تواند با کاهش هزینه های مبادلۀ ورود به بازار و عملیّات اجرایی در کشورهای خارجی، از بین المللی شدنِ شرکت های کوچک و متوسط (SMEs) حمایت کند (Saridakis et al., 2019). نوآوری مقتصدانه عبارت است از تولید کالا و خدمات ساده، مقرون به صرفه و قابل دسترس با منابع اندک (Hossain, 2022; Shehzad et al., 2023b). TCE بیان می کند که SME ها برای کاهش هزینه های مبادله (شامل هزینه های مربوط به بازیابی اطلاعات، مذاکره برای قرارداد، و نظارت و تقویت توافق ها) تلاش می کنند (Williamson, 1979). در تحلیل همبستگیِ بین نوآوریِ مقتصدانه و بین المللی سازیِ شرکت های کوچک و متوسط (SME) با استفاده از چهارچوب TCE، بر عوامل کلیدی زیادی تأکید می شود. به عنوان مثال، در نظر گرفتن مسائل مالی (FI) می تواند در کاهش هزینه اوّلیه برای ورود شرکت های کوچک و متوسط (SME) به یک بازار جدید که هدفشان توسعه در سطح بین المللی است، مفید باشد (Akter et al., 2022) و به کشورهای تولیدکنندۀ نفت مانند عمّان کمک کند وابستگیِ کمتری به صادرات نفت داشته باشند (Abdelfattah et al., 2023). این امر، با ارائۀ صادقانۀ کالا و خدمات با قیمت مناسب، امکان پذیر است. در نتیجه، SME ها می توانند بر موانع ورود به بازارهایی (بازارهای خارجی) که در آنها مشتریان، ظرفیت خرید محدودی دارند، غلبه کنند. تحقیقات پیشین، همبستگی مثبتی بین نوآوریِ کالا و خدماتِ مقرون به صرفه و فرایند بین المللی شدن در SME ها را نشان داده اند (Singh et al., 2022; Saridakis et al., 2019; Shehzad et al., 2023a). از این موارد می توان به SME های خانوادگی که برای توسعۀ کسب و کارشان، بین المللی می شوند، اشاره کرد (Alayo et al., 2021).