چکیده
حس تعلق به مکان، درک افراد از تشخیص کیفیّات و ویژگیهای محیط را توصیف میکند که حس دلبستگی مثبت ایجاد کرده و سلامت روانی را ارتقا میدهد. هدف از این پژوهش، شناسایی کیفیّات و مشخصات محیطهای کار پروژه ای نقش آفرین در حس تعلق به مکان، و تست و توسعه یک ابزار پیمایش طراحی شده برای اندازه گیری این کیفیات و ویژگیها میباشد. طبق مطالعات انجام شده، مشخصات محیطهای کار پروژه ای با پتانسیل ایجاد یک حس تعلق به مکان ارتقادهندۀ سلامت مثبت شناسایی شدند. یک ابزار پیمایش با استخراج مقیاسهای معتبر موجود توسعه یافت تا میزان حس مثبت تعلق به مکان را در محیطهای کار پروژه ای اندازه بگیرد. ابزار پیمایش در دو مطالعه انجام شده در پروژه های ساخت و ساز در نیوزیلند تست شدند. مطالعه اول، روایی و پایایی سازه ای ابزار پیمایش و نیز میزان وابستگی مولفه های پیشنهادی به سلامت روان مثبت کارگران را تست نموده است. مطالعه دوم تایید میکند که مولفه های حس تعلق به مکان، مستقل هستند و بطور موثق با کمک ابزار پیمایش اندازه گیری میشوند. سازمانها میتوانند بطور بالقوه از ابزار پیمایش برای ارزیابی میزان پشتیبانی محیطهای کار پروژه ای از سلامت روان کارگران استفاده کنند و استراتژیهای خاص متمرکز بر شکل گیری محیطهای کاری که سبب ارتقای سلامت روان در بین کارگران پروژه میشوند را توسعه دهند.
یک الگوی روانشناسی مثبت
بسیاری از برنامه های ابتکاری سلامت شغلی بر کاهش بیماری، حضور در محل کار حین بیماری، و غیاب بیماری تمرکز میکنند و همگی هزینه زیادی برای سازمانها به همراه دارند. ولی مشخص شده است که کارگرانی که بلحاظ روانی و فیزیکی سالم هستند، مولّدتر بوده و این امر سبب شیفت تمرکز از پیشگیری از بیماری به ارتقای سلامت در محل کار میگردد (Christensen 2017).
Hakanen و Scheufeli (2012) بر این باور هستند که بایستی تصور کنیم رفاه عمومی کارگران بسیار فراتر از حذف عوامل روانپریشی است. وضعیت سلامت عمومی سبب شکل گیری حالت مثبت رضایت از زندگی میگردد. ضرورت دارد این مساله بررسی شود که آیا عوامل دیگری، غیر از آنهایی که مُسبّب ناخوشی هستند، میتوانند سلامت مثبتی پیش بینی کنند یا خیر (Torp et.al 2013). برای مثال، Xu و Smyth (2023) بر لزوم پیاده سازی یک چارچوب اصول اخلاقی مراقبت برای حل و فصل مشکلات سلامت در پروژه ها تاکید کرده و توصیه کردند که پژوهشهای آینده بر مطالعه چگونگی ظهور روابط نوعدوستانه، نحوه تقویت راهبرد مراقبت، و نقش ویژه مراقبت در افزایش بهزیستی در بافتهای پروژه تمرکز کنند.