ترجمه مقاله روش شاخص ریسک آلودگی هوای فضای داخل مبتنی بر فرآیند تحلیل سلسله مراتبی

چکیده

شناسایی فاکتورها و سطوح ریسک برای مجموعه‌های میراث فرهنگی در موزه‌ها، بایگانی‌ها و کتابخانه‌ها، بخشی مهم از برنامه‌های مدیریت ریسک این مجموعه‌ها است. آلاینده‌های هوا بخشی از مهمترین عوامل ریسک هستند و تاثیرهای همکوشانه‌ی آنها بر بدشکل‌سازیِ متریال، معروف است؛ بنابراین آنها در برنامه‌های مدیریت ریسک مجموعه‌ها، تبدیل به معیار شده‌اند. سطح آلودگی و منابع بالقوه‌ی آنها را باید شناسایی و رصد کرد و درون این قبیل برنامه‌های مدیریت ریسک، ارزیابی کرد. اگرچه روش‌های شناسایی و رصد آلودگی، شیوه‌هایی شناخته‌شده هستند، اما متدولوژی‌های ارزیابی، هنوز به اندازه کافی توسعه نیافته‌اند. در این پژوهش، یک روش نوین ارزیابی وضعیت آلودگی هوا بر مبنای فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (آ اچ پی) که به‌اصطلاح شاخص وضعیت ریسک کیفیت هوا (آ کیو آر سی آی) نامیده می‌شود، مطرح می‌شود. این روش، تاثیر همکوشانه‌ی بالقوه‌ی سطوح آلودگی سنجیده‌شده‌ روی متریال مجموعه را در هر لوکیشن منتخب کمّی‌سازی می‌کند (مثلاً چرک‌گیری و تغییر رنگ، تبلور نمک، فرسایش فلز، زیست‌فروسایی، انبساط/انقباض یا متورم شدن/کوچک شدن، از دست دادن استحکام، ترک‌خوردگی و شکنندگی). روش پیشنهادی بر مبنای دیتای کمّی (سطح آلایندگی گازی و ذره‌ای) و کیفی (نمره‌های مقایسه‌ی جفتی برای ریسک‌های مرتبط) است. کاخ دلماباغچه را بعنوان یک سایت پژوهش انتخاب کردیم و جهت ارائه سطوح ریسک نسبی برای پنج مقوله‌ی مختلف، در چند لوکیشن مسقفی که در مجموعه‌ی کاخ دلماباغچه حضور داشتند، روش پیشنهادیِ آ کیو آر سی آی را بکار بردیم.

روش‌ها و متریال‌ها

منطقه‌ی پژوهش

کاخ دلماباغچه بین سال‌‌های 1843 تا 1855 بعنوان آخرین بنای اداری امپراتور عثمانی احداث شد. این کاخ یکی از جذاب‌ترین کاخ‌هایی است که طی قرون وسطی در جهان ساخته شده است. این کاخ مساحتی بالغ بر 45 هزار متر مربع دارد و دارای 285 اتاق، 46 هال، شش حمام و 68 توالت است. بیرون این بنا از سنگ ساخته شده است در حالی که دیوارهای داخلی و کف بنا، به‌ترتیب از آجر و چوب ساخته شده‌اند. سایت دلماباغچه در ساحلی اروپاییِ بسفر قرار گرفته است. بخش جنوبی باغ امپراطوری آن، ششصد متر از ساحل بسفر را در بر گرفته است. ضلع شمالی دارای دیواری ده متری است تا بنا را از محیط خارجی حفظ کند. این دیوار در مرکز کلانشهر استانبول قرار گرفته است. یک جاده‌ی اصلی که خصیصه‌ی آن ترافیک سنگین روز است، در کنار این دیوارهای بیرونی قرار دارد. هم ترافیک شهر و هم دریا، خطرهای اصلی محیطیِ بیرونی هستند که این کاخ در معرض‌شان قرار دارد. لوکیشن اصلی کاخ، آنرا به مکانی بسیار جالب تبدیل کرده است برای پژوهشی که هدفش ارزیابی تاثیرهای کیفیت هوای فضای مسقف بر اشیاء میراث فرهنگی است. لوکیشن این سایت را در تصویر 1 ملاحظه می‌کنید.

روش شاخص‌گذاری وضعیت ریسک مبتنی بر فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (آکیوآرسی‌آی) برای فضاهای مسقف

این پژوهش، روش نوینی جهت ارزیابی ریسک برای فضاهای مسقف ارائه می‌دهد، فضاهایی که در آنها، اشیاء میراث فرهنگی یا انبار می‌شوند و یا در جایی مثل تالارها، گالری‌ها و بناهای قدیمی وتاریخی به نمایش گذاشته می‌شوند. این روش بر مبنای آ اچ پی است و از دیتای کمّی (سطح آلاینده‌ی گازی و ذرات معلق و پارامترهای کیفیت هوا) و دیتای کیفی (امتیازهای مقایسه‌ی جفتی برای سطوح ریسک) استفاده می‌کند.