ورود به حرفه دفتریاری و فعالیت در دفاتر اسناد رسمی، برای بسیاری از افرادی که به حوزه حقوق، امور ثبتی و فعالیتهای اداری علاقهمند هستند، یک مسیر شغلی قابل توجه محسوب میشود. اما برای ورود به این حرفه، آشنایی با وظایف دفتریار و شرایط لازم برای پذیرش اهمیت زیادی دارد. یکی از مهمترین مراحل این مسیر، شرکت در آزمون دفتریاری است، آزمونی که با هدف سنجش دانش و توانایی داوطلبان برای انجام مسئولیتهای مرتبط با این شغل برگزار میشود.
اما شاید برای افراد زیادی سؤال باشد که آزمون دفتریاری چیست، چه کسانی میتوانند در آن شرکت کنند و شرایط ثبتنام و قبولی در این آزمون چگونه است؟ همچنین آزمون دفتریاری چه تفاوتی با آزمون سردفتری دارد و پس از قبولی چه مسیری پیش روی داوطلب قرار میگیرد؟ در ادامه این مطلب، به صورت کامل به این پرسشها پاسخ میدهیم تا اگر قصد ورود به حرفه دفتریاری را دارید، با مسیر پیش رو و مهمترین نکات آن آشنا شوید.
دفتریار کیست؟
قبل از معرفی آزمون دفتریاری خوب است بدانید فردی که به عنوان دفتریار انتخاب میشود البته دفتریار اول، در واقع به نوعی معاون دفاتر ثبت اسناد به شمار میآید. بنابراین در انجام امور دفتر و تنظیم و ثبت اسناد، در کنار سردفتر فعالیت میکند و در برخی شرایط میتواند به عنوان کفیل سردفتر نیز انجام وظیفه کند. البته برای این منظور، دفتریار باید شرایط قانونی لازم را داشته باشد. از این رو تصدی این سمت نیازمند برخورداری از دانش و صلاحیتهای لازم است. در این مسیر، آزمون دفتریاری اسناد رسمی یکی از مراحل مهمی است که داوطلبان واجد شرایط باید در آن شرکت کنند و با کسب حدنصاب نمره، مراحل پذیرش خود را پشت سر بگذارند.
تفاوت دفتریار اول و دوم چیست؟
به طور کلی هر دفترخانه باید حداقل یک دفتریار اول داشته باشد و سردفتر موظف است حداکثر دو ماه پس از شروع به کار، فرد واجد شرایط را برای این سمت معرفی کند. دفتریار اول با پیشنهاد سردفتر و ابلاغ سازمان ثبت منصوب شده (در صورت قبولی در آزمون دفتریاری) و معاون سردفتر و نماینده سازمان ثبت در دفترخانه محسوب میشود. همچنین بیمه او توسط کانون سردفتران و دفتریاران پرداخت شده و ۱۵ درصد از حقالتحریر دفترخانه به وی تعلق میگیرد.
دفترخانه میتواند در صورت نیاز یک دفتریار دوم نیز داشته باشد. دفتریار دوم از مزایای دفتریار اول برخوردار نیست و حقوق و بیمه او مطابق قانون کار و بر عهده سردفتر خواهد بود. دفتریار اول و دوم در آزمون دفتریاری تفاوتی با یکدیگر ندارند و هر دو در مراحل کتبی و شفاهی یکسان شرکت میکنند. همچنین آقایان برای تصدی این سمت باید کارت پایان خدمت یا معافیت دائم داشته باشند.
معرفی آزمون دفتریاری
آزمون دفتریاری آزمونی است که با هدف جذب نیروی دفتریار اول و دوم توسط سازمان ثبت اسناد و املاک ابلاغ و با کمک مجری آزمون (که در چند سال اخیر مجری این آزمون سازمان سنجش بوده) برگزار میشود. آزمون دفتریاری که محل برگزاری آن تنها در تهران است، با آزمونهای استخدامی و بسیاری از آزمونهای رقابتی تفاوت دارد. چرا که قبولی در آن صرفاً به معنای کسب رتبه بهتر نسبت به سایر داوطلبان نیست، بلکه کسب حدنصاب تعیین شده در آزمون اهمیت دارد. البته قبولی در آزمون به تنهایی به معنای انتصاب قطعی به عنوان دفتریار نیست و داوطلب باید سایر مراحل و ضوابط مربوط به پذیرش از جمله گزینش و اختبار (مصاحبه) را نیز طی کند.
یکی از نکات مهم درباره این آزمون، نحوه معرفی داوطلب است. سردفتر هر دفتر اسناد رسمی میتواند فرد واجد شرایطی را برای تصدی سمت دفتریار معرفی کند و فرد معرفی شده در صورت برخورداری از شرایط قانونی و کسب حدنصاب لازم، میتواند مراحل بعدی پذیرش را طی کند. بنابراین، آشنایی با شرایط شرکت در آزمون دفتریاری، نحوه ثبتنام، مدارک مورد نیاز، مواد و منابع آزمون و مراحل پس از قبولی اهمیت زیادی دارد. داوطلبان بهتر است پیش از اقدام برای ثبتنام، آخرین ضوابط و شرایط اعلام شده را به دقت بررسی کنند؛ زیرا نداشتن هر یک از شرایط تعیین شده میتواند موجب محرومیت از ادامه فرایند پذیرش شود. در رابطه با منابع آزمون دفتریاری میتوانید به صفحه “منابع آزمون دفتریاری” مراجعه کنید.
شرایط ثبت نام در آزمون دفتریاری
داوطلبان آزمون دفتریاری اسناد رسمی باید شرایط مندرج در دفترچه راهنمای آزمون را داشته باشند. چرا که شرایط ذکر شده اهمیت زیادی در روند پذیرش داوطلبان دارد. متقاضیان باید پیش از ثبتنام، تمامی ضوابط اعلام شده را به دقت بررسی کنند تا در مراحل بعدی به دلیل نداشتن شرایط لازم با مشکل مواجه نشوند. مهمترین شرایط شرکت در آزمون عبارتند از:
- داشتن حداقل مدرک دیپلم: دارندگان مدرک تحصیلی دیپلم و بالاتر امکان شرکت در آزمون دفتریاری را دارند.
- نداشتن محکومیت به انفصال دائم از خدمات دولتی: افرادی که به انفصال دائم از خدمات دولتی محکوم شدهاند، امکان ثبتنام و شرکت در آزمون را نخواهند داشت.
- معرفی از سوی سردفتر اسناد رسمی: میتوان گفت مهمترین تفاوت این آزمون با بسیاری از آزمونهای دیگر، لزوم معرفی داوطلب از سوی سردفتر اسناد رسمی است. به این ترتیب، سردفتر میتواند فرد واجد شرایط موردنظر خود را برای تصدی سمت دفتریاری معرفی کند.
علاوه بر موارد گفته شده، توجه به چند نکته نیز برای داوطلبان اهمیت دارد و میتواند از بروز اشتباه هنگام ثبتنام جلوگیری کند. مهمترین این نکات عبارتند از:
- متقاضی نباید شاغل در مشاغل قضاوت، وکالت، موسسات دولتی و وابسته به دولت، شهرداری ها، عضویت در هیات مدیره و مدیریت عامل شرکت های تجاری و بانک ها یا موسسات بیمه و عضویت در هیات علمی دانشگاه ها.
- حداقل سن در بدو اشتغال 20 و حداکثر 50 سال.
- ثبتنام آزمون و دریافت دفترچه راهنما از طریق سایت سازمان سنجش آموزش کشور انجام میشود. بنابراین داوطلبان باید برای اطلاع از زمان ثبتنام، شرایط و ضوابط آزمون، دفترچه منتشرشده را به دقت مطالعه کنند.
جمع بندی
آزمون دفتریاری یکی از مسیرهای ورود به حرفه دفتریاری در دفاتر اسناد رسمی است و آشنایی با شرایط و مراحل آن میتواند به داوطلبان کمک کند با آمادگی بیشتری در این مسیر قدم بردارند. از آنجا که معرفی داوطلب توسط سردفتر و برخورداری از شرایط تحصیلی و قانونی لازم از الزامات این فرایند است، بررسی دقیق ضوابط پیش از ثبتنام اهمیت زیادی دارد. بنابراین، اگر قصد شرکت در آزمون دفتریاری را دارید، بهتر است پیش از هر اقدامی دفترچه راهنما و آخرین اطلاعیههای منتشر شده را بررسی کرده و با آگاهی کامل برای ثبتنام و شرکت در آزمون آماده شوید.
صفحات مرتبط